Starte zęby – zaciskanie szczęk, bruksizm

Dentysta stomatolog Warszawa Ursynów ADENTIS / Usługi i Ceny / Rehabilitacja stawów skroniowo żuchwowych / Starte zęby – zaciskanie szczęk, bruksizm

Starte zęby- zaciskanie szczęk, bruksizm

Aleksandra Gabren Syller

 

Zcieranie się zębów uważane jest za zjawisko fizjologiczne ciągłe i nieodwracalne zachodzącym wraz z wiekiem przy prawidłowej funkcji żucia. Wynosi ono około 65nm na rok. W warunkach prawidłowego zgryzu starciu najszybciej ulega kieł a potem siekacze. Starcie patologiczne jest nadmierną, nietypową i nieadekwatną do wieku utratą tkanek twardych z powodów niepróchnicowych. Może dotyczyć pojedynczych zębów, ich grup lub całości uzębienia.

Patologiczne starcie zębów można obok miażdżycy, cukrzycy i nadciśnienia uznać za chorobę cywilizacyjną.

Coraz większy odsetek ludności zmaga się z tym problemem.

bruksizm

Zcieranie zębów dzielimy na:

  1. Nocne zgrzytanie zębów.
  2. Podświadome zaciskanie  zębami.

 

starte zęby choroba cywilizacyjna starte żeby choroba

 

starte zęby

Zcieranie zębów może dotyczyć zębów przednich lub bocznych. (wg Jose dos Santos “Occlusion – Principles &Treatment”)

Konsekwencje zaciskania na zębach przednich:

bruksizm zębów przednich

pzaciskania na zębach tylnych:

bruksizm zęby tylne

 

Kluczowe znaczenie w stomatologii XXI wieku na profilaktyka i leczenie zaciskania szczęk oraz jego powikłań, ponieważ jest to obecnie głównie występująca parafunkcja zwarciowa, która niszczy cały układ stomatognatyczny. 

Układ stomatognatyczny – zespół mofologiczno-czynnościowy tkanek i narządów w obrębie jamy ustnej i twarzoczaszki stanowiący funkcjonalną całość i biorący udział w pobieraniu pokarmu (żuciu, wstępnemu trawieniu i połykaniu), artykulacji dźwięków, oddychaniu i wyrażaniu emocji.

Należą do niego:

  • zęby wraz z przyzębiem,
  • zespół artykulacyjny i okluzyjny -układ zębów górnego i dolnego łuku zębowego,
  • oba sprzężone czynnościowo stawy skroniowo-żuchwowe i  obejmujący również mięśnie żucia,
  • pozostałe tkanki i narządy jamy ustnej i twarzy: kości twarzoczaszki, mięśnie (żwaczowe, nadgnykowe, mimiczne, języka i podniebienia), naczynia krwionośne i limfatyczne, nerwy, błona śluzowa oraz ślinianki

znajdujące się pod kontrolą ośrodkowego układu nerwowego.

Występują dwie parafunkcje zwarciowe:

  • zaciskanie zębów 
  • zgrzytanie zębam

Występują również parafunkcje niezwarciowych, zarówno w diagnostyce jak i w leczeniu zespołu dysfunkcji narządu żucia, mogą być jedyną z przyczyn trudności w leczeniu i powodować występowanie nawrotów objawów. Obserwacje kliniczne ostatnich lat wskazują, że do leczenia z powodu dysfunkcji narządu żucia coraz częściej zgłaszają się chorzy poniżej 18 roku życia.

Natomiast bruksizm jest schorzenieniem o złożonym podłożu psychologicznym, somatycznym z komponentą okluzyjną.

U wielu osób zaciskanie zębó jest nieuświadomionym nawykiem. Osoby te mogą nawet nie zdawać sobie sprawy z występujących u nich zaburzeń, dopóki ktoś nie powie im, że podczas snu głośno zgrzytają zębami. U innych osób rutynowa kontrola dentystyczna wykazuje, że zęby są starte lub szkliwo na nich jest zniszczone.

Siły jakie działają w jamie ustnej są tak duże , że jeżeli cały układ stomatognatyczny (zęby, mięśnie, kość) nie jest w równowadze doprowadza to do niszczenie. Można temu zaradzić jedynie poprzez odbudownie całego układu ,nie pojedynczego zęba. Jedynie leczenie interdyscyplinarne może zabezpieczyć zęby.

zniszczone korony przez bruksizm diastema ułamana korona żęba diastema
Zniszczenie korony – brak prowadzenia Ułamana korona zęba
zniszczenie korony brak prowadzenia startcie zębów brak prowadzenia
Zniszczenie korony -brak prowadzenia.  Starcie zębów-brak prowadzenia..
starcie szkliwa oraz ubytki przyszyjkowe. Skrócone i starte jedynki górne
Starcie szkliwa oraz ubytki przyszyjkowe. Skrócone i starte jedynki górne.

 

patologiczne starcie zębów patologiczne starcie zębów
Patologiczne starcie zębów Patologiczne starcie zębów
patologiczne starcie zębów laterotruzja prawidłowa
Starcie patologiczne zębów Prawidłowa laterotruzja
bruksizm laterotruzja lewa laterotruzja lewa starcie zębów
Starcie patologiczne zębów Starcie patologiczne zębów
zgryz pacjenta brak prowadzenia starte zęby brak prowadzenia
Zgryz pacjenta Brak prowadzenia Brak prowadzenia

Recesje dziąsła spowodowane węzłami urazowymi.

recesja dziąsła prowadzenie grupowe
prowadzenie grupowe prowadzenie grupowe

Starcie lewego siekacza centralnego górnego spowodowane zgrzytaniem zębami.

starte zęby
starte zęby starte zęby
starcie zębów starcie zębów odbudowa kłów
prowadzenie kłowe prowadzenie kłowe

 

prowadzenie kłowe prowadzenie kłowe

Według niektórych statystyk aż 7 z 10 osób cierpi na dolegliwości związane z zaciskaniem zębów.  Zaciskanie szczęk jest odruchem parafunkcjonalnym. Nie jest postrzegany jako zły nawyk. Kontakty zębowe powstaja jedynie podczas czynności połykania pokarmów lub przełykania śliny. Czynność połykania śliny odbywa się z częstotliwością 1500-2000 razy na 24 godziny. Podczas dnia kontakty zębowe są więc krótkie, około 30 minut na dobę.

Cała reszta kontaktów międzyzębowych jest patologią, która może doprowadzić do:

  •  starcia powierzchni zgryzowych zębów co przyczynia się do zmiany wysokości zwarcia,
  •  złamania koron zębów,
  •  zminy w obrębie szkliwa m.in. ubytki klinowe (przyszyjkowe)
  •  uszkodzeń koron protetycznych,
  •  zwiększonej ruchomości zebów,
  •  niekontrolowane przemieszczenia zębów w łuku,
  •  pozorne wyrzynanie zębów,
  •  patologie w stawie skroniowo- żuchwowym (włókna w stawie tracą właściwości elastyczne, ulegają rozciągnięciu a krążek stawowy może ulec zniekształceniu)
  •  wzrost i przerost mięśni odpowiedzialnych za żucia głównie mięśnia żwacza, może  powododować to widoczną asymerię dolnej części  twarzy.

Chory nie przypuszczając, że przyczyną dolegliwości są zęby udaje się często do lekarzy innych specjalności, najczęściej laryngologa, neurologa i okulisty.

Do objawów zaciskania zębów zaliczamy:

  • Objawy ogólnoustrojowe, takie jak:
    • bóle głowy
    • bóle karku i pleców
    • bóle ucha, zaburzenia słuchu
    • zaburzenia w produkcji śliny przez gruczoły ślinowe
  • Objawy ze strony mięśni twarzy i obręczy barkowej:
    • przerost mięśnia żwacza i skroniowego (tzw. twarz kwadratowa)
    • bolesność okolicy przyczepów mięśnia żwacza i skroniowego
    • wzrost napięcia obręczy barkowej, szczególnie mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego
    • bóle obręczy barkowej i ręki oraz parestezje
  • Objawy ze strony jamy ustnej:
    • tarczki wytarcia – efekt ścierania się zębów (widoczne w badaniu stomatologicznym)
    • maceracja i anemizacja śluzówki policzków i języka w linii zgryzu
    • zaniki przyzębia, obnażanie się korzeni zębów
    • częste krwawienia przy myciu zębów
przerost mięśnia żwacza przerośnięty mięsień żwacz

Patologiczny przerost mięśnia żwacza spowodowany nadmiernym zaciskaniem zębów.

starte zęby - szyna relaksacyjna

Odpowiednie leczenie  jest uzależnione od tego, co jest przyczyną problemu. Po zadaniu odpowiednich pytań i zbadaniu zębów dentysta może pomóc w określeniu potencjalnego źródła choroby. W zależności od stopnia uszkodzenia zębów i jego prawdopodobnej przyczyny, dentysta może zalecić:

  • Zakładanie odpowiedniej nakładki (szyny) na czas snu – Nakładka taka, wykonana przez dentystę na zamówienie, aby dokładnie pasowała do zębów, jest nasuwana na zęby górne chroni je przed tarciem o zęby dolne. Choć nakładka taka skutecznie zapobiega konsekwencjom bruksizmu, to jednak nie leczy ona jego przyczyny.
  • Znalezienie sposobów na relaks – Ze względu na to, że główną przyczyną bruksizmu wydaje się codzienny stres, pomocne może być wszystko, co redukuje stres -słuchanie muzyki, czytanie książek, spacery lub kąpiele. Można także skorzystać z nauki skutecznych sposobów radzenia sobie ze stresującymi sytuacjami. Ponadto, umieszczenie ciepłej, wilgotnej ściereczki po bocznej stronie twarzy może pomóc w rozluźnieniu mięśni obolałych na skutek zaciskania zębów.
  • Redukcja „wystających punktów” na jednym lub więcej zębów w celu wyrównania zgryzu. Nieprawidłowy zgryz, w którym zęby nie pasują dokładnie do siebie, można także skorygować za pomocą nowych wypełnień, koron lub metod ortodontycznych.
szyna relaksacyjna starte zęby szyna relaksacyjna na modelu
Szyna relaksacyjna Szyna relaksacyjna na modelu

Przede wszystkim należy zwalczać przyczynę, a nie skutek.

Centrum ADENTIS ZAPRASZA


Zobacz też: